Çocukluk Çağı Özel Aşıları

Meningokok Aşısı

Meningokoklar, sahip oldukları kapsülün polisakkarit yapısına göre 13 subgrupa ayrılmıştır. Bu serogruplardan beşi olan A, B, C, W-135 ve Y; hayatı tehdit eden hastalıklara neden olmaktadır, Meningekoklar damlacık yolu ve yakın temas yoluyla bulaşabiliriler.

Meningokok polisakkarid ve konjuge aşılar mevcuttur. Polisakkarit aşılar iki yaşından küçük çocuklarda zayıf immün yanıt oluşturmasından dolayı kullanılmamaktadır. Ayrıca bu aşılar taşıyıcılığı azaltmamakta ve toplumsal immünite oluşturamamaktadır.

Günümüzde polisakkarid aşılar yerine konjuge aşıların kullanımı tercih edilmekte ve meningokok aşılama endikasyonu olan kişilerden yalnızca 55 yaş üstü kişilere polisakkarid aşı yapılması önerilmektedir.

Meningogok aşısı ülkemizde henüz rutin aşılama programında olmayıp, mevcut olan aşı (Menectra ®) ACWY-DT aşısı difteri toksoid proteinine kovalent olarak bağlanmış 4 meningokok polisakkaridi içerir.dokuz ay ile iki yaş arasında tek doz, iki yaşından sonra ise en az üç ay ara ile iki doz şeklinde önerilmektedir .ACWY-TT aşısı (Nimenrix®) taşıyıcı protein olarak tetanoz toksoidinin kullanıldığı 4 bileşenli konjuge meningokok aşısıdır 2017 Aralık ayı itibariyle 6 hafta ve üzeri için onay almıştır. Aşı (Menveo®), A, C, W ve Y serogruplarının kapsül polisakkaridlerinin CRM taşıyıcı proteini ile konjuge edilmesiyle üretilmiştir, ülkemizde 2 ay ve üzeri için ruhsatlıdır.

Dört bileşenli Serogrup B’ye yönelik aşının (Bexsero®) 2 ay ve üzerindeki çocuklarda kullanımına Ocak 2013’de EMA tarafından onay verilmiştir

Rotavirüs Aşısı

5 yaş altı çocuklarda en sık AGE’ye virüsler sebep olmaktadır. Viral etkenler içinde ise rotavirüs ilk sırada yer almaktadır (80). Bulaş yolu fekal oral ve damlacık yolu iledir. Enfeksiyon; sosyoekonomik koşullara ve hijyen şartlarına bağlı değildir, bu özelliği ile diğer AGE etkenleriden ayrılmaktadır.

Ülkemizde de bulunan Monovalan İnsan Rotavirus Aşısı (HRV, RV1, Rotarix) ve Pentavalan İnsan-Sığır Reassortan Rotavirus Aşısı (PRV, RV5, RotaTeq) dır.

Rotarix®; Sadece en sık görülen serotip P(8)G1’i içerir. Buna rağmen diğer suşlara karşı da etkili bulunmuştur. RV1 canlı aşısı 2 doz şeklinde oral uygulanmaktadır. İlk doz 6-14 hafta arasında, ikinci doz ilk dozla arasında en az dört hafta olacak şekilde 14-24 haftalar arasında yapılmaktadır.

RotaTeq® oral uygulanan canlı bir aşıdır. Oral uygulamaya hazır, her biri 2 ml’lik canlı aşı; G1, G2, G3,G4 ve P1 infeksiyöz ünitelerini bulundurur Aşı 2006 yılında lisans almıştır. Aşılamaya 6-12 haftalar arasında başlanmaktadır. Her bir doz arasında 4-10 hafta olacak ve son doz 32 haftalıktan sonra yapılmayacak şekilde 3 doz uygulanmaktadır.

Her iki aşı için de aşı sonrası kusma durumunda aşının tekrarlanması gerekmez. Aşılama tablosuna hangi rotavirus aşısıyla başlandıysa aynı aşıyla bitirilmesi önerilir. Fakat aynı aşının bulunamadığı durumlarda aşı şemasına diğer aşıyla devam edilebilmektedir.

İnfluenza Virüs Aşısı

İki farklı tipte influenza aşısı mevcuttur.

İnaktive İnfluenza Aşısı

Yumurtalarda yetişen ana suşlardan türetilen subvirion bileşenlerinin (“bölünmüş ürün”) inaktive edilmiş preparatlarıdır. İnaktive İnfluenza aşıları trivalan ve ya kuadrivalan olabilir.

  • Standart doz trivalan ve kuadrivalan IIV: İntramusküler olarak uygulanır. Genellikle her bir virüs başına 15 mcg hemaglütinin içerir ve embriyonlu tavuk yumurtasında üretilir. 6-18 ay arası 20 çocuklarda kullanmak üzere üretilmiş aşılar 0.25 ml’lik dozda her bir virüs başına 7,5 mcg HA içerir.
  • Yüksek doz trivalan IIV: 65 yaş üstü erişkinlerde i.m olarak uygulanır. Her bir virüs başına 60 mcg HA içerir.
  • Adjuvanlı trivalan IIV: 65 yaş üstü erişkinler için onaylanmıştır.
  • İntradermal düşük doz kuadrivalan IIV: IIV’nin intradermal formu 18- 24 yaş arası bireylerde onaylanmıştır. Her bir virüs başına 9 mcg HA içerir. Tek doz uygulanır.
  • Kültür hücrelerinde üretilen kuadrivalan IIV: Kültürlenmiş memeli hücrelerinde üretilir, > 4 yaş bireyler için onaylanmıştır.
  • Rekombinant DNA teknolojisi ile üretilen IIV: Rekombinant DNA teknolojisi ve virüs benzeri parçacıklar üreten bir bakulovirüs ekspresyon sistemi kullanılarak üretilmiştir. Yumurta proteini içermemektedir. Trivalan ve kuadrivalan tipleri mevcut olup >18 yaş bireylerde kullanılmaktadır. IIV, diğer inaktif aşılar ve canlı aşılarla birlikte farklı bölgeden yapılmak üzere aynı zamanda uygulanabilir.

Canlı Attenüe İnfluenza Aşısı

LAIV Embriyonlu tavuk yumurtasında üretilir. 2 ila 49 yaş arası gebe olmayan sağlıklı bireylerde kullanılmaktadır. Kuadrivalan tipte olup intranazal uygulanır.

Amerikan Pediatri Akademisi (American Academy of Pediatrics, AAP), tarafından 5 yaştan (özellikle 2 yaştan) küçük olmak, kronik akciğer ve kalp hastalığına sahip olmak riskli tıbbi durumlar olarak tanımlanmıştır. Ayrıca hematolojik rahatsızlıklar, metabolik bozukluklar, ilaca veya HIV enfeksiyonuna bağlı bağışıklık yetmezliği durumları, nörolojik rahatsızlıklar ve kas hastalıkları, aşırı obezite varlığı da bu grup içinde sayılabilir. AAP tarafından 6 aylıktan başlayarak tıbbi kontrendikasyonları olmayan tüm çocuklara yıllık rutin influenza aşısı önerilmektedir. 6 ay-8 yaş arası çocuklara en az 4 hafta ara ile 2 doz, 9 yaş ve üzerindeki çocuklara tek doz aşılama önerilmektedir.

ACIP ve Sağlık Enfeksiyon Kontrol Uygulamaları Danışma Komitesi tarafından doktor, hemşire, acil servis çalışanları, bakımevleri çalışanlarının, özellikle 5 yaşından küçük çocuklara ve 50 yaşından büyük erişkinlere bakım hizmeti verenlerin yıllık mevsimsel grip aşısı ile aşılanması önerilmektedir.

Canlı-zayıflatılmış influenza aşısının, 2 yaşından küçüklere, immün yetmezliği olanlara, 2-7 yaş arasında aspirin kullanımı nedeniyle reye sendromu riski olanlara ve gebelere uygulanması; inaktif influenza aşısının, 6 aydan küçüklere ve herhangi influenza aşısı ile anafilaksi yaşamış olanlara uygulanması kontrendikedir.

Kaynak: Dr. Mustafa Kurt – TIPTA UZMANLIK TEZİ

Likes:
2 0
Views:
83
Article Categories:
Sağlık

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir